Een apotheek is een bijzonder bedrijfspand. Het is deels een winkel met een publieksbalie, deels een zorgvoorziening waar medicijnen worden bewaard en bereid, en vaak zit er ook nog een kantoorgedeelte bij. Die mix roept vragen op over het energielabel. Heeft een apotheek een energielabel nodig? Geldt de label C-plicht die u van kantoren kent ook voor uw apotheek? En waar moet u op letten bij de koeling van medicijnen? Hieronder zetten we op een rij wat er in 2026 geldt, zodat u weet welke verplichtingen op uw pand van toepassing zijn.
Heeft een apotheek een energielabel nodig?
Ja, op een aantal momenten. Voor een apotheek geldt hetzelfde als voor andere utiliteitsgebouwen: een geldig energielabel is verplicht bij de verkoop van het pand, bij een nieuwe verhuur en bij de oplevering van nieuwbouw. Dat volgt uit de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD), die in Nederland is vertaald naar nationale regels. Het label laat in een klasse van A tot en met G zien hoe energiezuinig het gebouw is en is tien jaar geldig. Ontbreekt een verplicht label op zo’n transactiemoment, dan kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. De exacte boetebedragen kunnen wijzigen, dus controleer die bij de ILT als dat voor u speelt.
Huurt of verhuurt u de apotheekruimte? Dan is het goed om te weten wie waarvoor verantwoordelijk is. Dat werken we uit in onze artikelen over het energielabel bij verhuur van een bedrijfspand en het energielabel bij aankoop van een bedrijfspand. Een label voor uw apotheek regelt u via onze pagina over energielabels voor bedrijfspanden.
Geldt de label C-plicht ook voor een apotheek?
Waarschijnlijk niet, maar het hangt af van de indeling van uw pand. De bekende energielabel C-plicht, die sinds 1 januari 2023 geldt, is bedoeld voor gebouwen met een kantoorfunctie. Een apotheek heeft als hoofdfunctie geen kantoor maar een winkel- en zorgfunctie, en valt daardoor in de regel buiten de C-plicht.
De C-plicht komt pas in beeld als een pand echt een kantoorgebouw is. Dat is het geval als de kantoorfunctie minstens de helft van de totale gebruiksoppervlakte beslaat en die kantoorruimte groter is dan 100 vierkante meter. Een backoffice of administratieruimte achter de balie is normaal gesproken te klein om uw apotheek onder de C-plicht te brengen. Zit u in een verzamelpand waarin het kantoordeel juist groot is, dan kan dat anders liggen. Twijfelt u over de indeling, controleer uw situatie dan bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of bij uw omgevingsdienst. Meer achtergrond over deze verplichting leest u in ons artikel over de energielabel C-verplichting voor kantoren.
De energiebesparingsplicht kan wel gelden
Een verplichting die losstaat van het label, is de energiebesparingsplicht. Verbruikt u op de locatie meer dan 50.000 kWh elektriciteit of meer dan 25.000 kubieke meter gas per jaar, dan bent u verplicht alle energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Daarnaast geldt dan een informatieplicht, waarbij u periodiek meldt welke maatregelen u heeft genomen.
Een kleine wijkapotheek blijft vaak onder die verbruiksgrenzen. Een grote apotheek, een apotheek met veel koeling of een bereidingsapotheek kan er juist wel mee te maken hebben. De verbruiksgrenzen en meldtermijnen kunnen veranderen, dus ga uit van de actuele stand bij RVO of uw omgevingsdienst. Hoe deze plicht precies werkt, leest u in ons artikel over de energiebesparingsplicht en informatieplicht.
Koeling van medicijnen en uw energielabel
In een apotheek gaat relatief veel energie naar koeling. Veel geneesmiddelen moeten gekoeld bewaard worden, meestal tussen 2 en 8 graden, en die medicijnkoelkasten draaien dag en nacht. Toch tellen ze niet zomaar mee in het energielabel. Het label kijkt naar het gebouwgebonden energiegebruik: verwarming, koeling van de ruimte zelf, warm tapwater, ventilatie en verlichting. Energie voor een apparaat dat bij uw bedrijfsproces hoort, zoals een medicijnkoelkast, wordt gezien als procesgebonden en valt buiten die berekening.
Dat betekent niet dat die koeling onbelangrijk is. Voor uw energierekening telt elk apparaat mee, ook al staat het niet in het label. Bij het verduurzamen van een apotheek is het daarom verstandig om zowel naar het gebouw te kijken als naar uw installaties en apparatuur. Zuinige koeling, goede plaatsing van de koelkasten en warmteterugwinning kunnen flink schelen, ook al verbetert daarmee niet direct uw labelklasse.
Hoe wordt het energielabel voor een apotheek bepaald?
Het energielabel wordt berekend met de NTA 8800, de landelijke rekenmethode die voor alle gebouwen geldt. Voor een apotheek is vrijwel altijd een detailopname nodig. De adviseur neemt het pand ter plaatse op en kijkt naar de isolatie, de beglazing, de verwarming, de koeling van de ruimte, de ventilatie en de verlichting. Bewijsstukken helpen om het label accuraat en zo gunstig mogelijk vast te stellen. Denk aan bouwtekeningen, gegevens over isolatiewaarden en specificaties van de installaties. Hoe meer onderbouwing beschikbaar is, hoe minder de adviseur hoeft terug te vallen op ongunstige standaardaannames. Wat een label kost en waarvan de prijs afhangt, leest u in ons artikel over de kosten van een energielabel voor een bedrijfspand.
Zo verduurzaamt u uw apotheek
Begin met de vraag of uw pand een geldig label heeft en welke klasse dat is. Kijk daarna of u onder de energiebesparingsplicht valt en of er een verkoop of verhuur aankomt waarvoor u een label nodig heeft. Wilt u het gebouw stap voor stap zuiniger maken, dan is een gericht plan de logische volgende stap. Een verduurzamingsadvies brengt voor uw specifieke pand in kaart welke maatregelen het meeste effect hebben, wat ze kosten en in welke volgorde u ze het beste uitvoert. Voor een apotheek gaat het vaak om ledverlichting, betere isolatie, zuinige klimaatbeheersing en het slim omgaan met koeling. Zo verlaagt u uw energiekosten en verbetert u tegelijk uw labelklasse.
Wij nemen apotheken en andere bedrijfspanden in heel Nederland op en stellen een erkend energielabel op, geregistreerd bij EP-Online. Neem vrijblijvend contact met ons op voor een prijsopgave of om uw situatie te bespreken.
Laatst gecontroleerd: september 2026. De genoemde eisen, drempels en bedragen kunnen wijzigen. Controleer de actuele verplichtingen voor uw apotheek bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of bij uw omgevingsdienst.
Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.

