Veel Nederlandse regels rond energielabels, nieuwbouw en verduurzaming zijn geen puur nationale keuze. Ze komen voort uit een Europese richtlijn: de EPBD, de richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen. In 2024 is die richtlijn herzien. In dit artikel leest u wat de EPBD is, wat de herziening op hoofdlijnen inhoudt en wat die betekent voor uw energielabel, uw nieuwbouwplannen en uw verwarming. Waar de Europese regels landen in concrete Nederlandse verplichtingen, benoemen we dat, en we zijn duidelijk over wat nog niet vastligt.
Wat is de EPBD?
EPBD staat voor Energy Performance of Buildings Directive, oftewel de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen. De richtlijn verplicht lidstaten om de energieprestatie van gebouwen te verbeteren, met als doel een klimaatneutrale gebouwde omgeving. Veel bekende Nederlandse regels vloeien hieruit voort, zoals de verplichting van een energielabel bij verkoop en verhuur, de BENG-eisen voor nieuwbouw en de label C-plicht voor kantoren. Nederland vertaalt de richtlijn naar eigen wetgeving, onder meer via het Besluit bouwwerken leefomgeving.
Wat verandert er met de herziening van 2024?
De herziene EPBD legt de lat hoger. De belangrijkste lijnen zijn de volgende. Nieuwbouw moet toe naar het zogenoemde zero-emissiegebouw. Voor nieuwe gebouwen van de overheid geldt dat richting 2028, voor alle nieuwbouw richting 2030. Deze norm volgt op de huidige BENG-eisen. Voor de bestaande woningvoorraad moeten lidstaten het gemiddelde energiegebruik verlagen, met ongeveer 16 procent in 2030 en 20 tot 22 procent in 2035 ten opzichte van 2020. Meer dan de helft van die daling moet komen uit het aanpakken van de slechtst presterende woningen.
Voor utiliteitsbouw gelden minimumnormen voor de slechtst presterende gebouwen: een deel daarvan moet worden verbeterd, met ongeveer 16 procent in 2030 en 26 procent in 2033. Daarnaast is afgesproken dat subsidies voor zelfstandige installaties op fossiele brandstof, zoals losse cv-ketels, vanaf 2025 niet meer zijn toegestaan. Voor hybride systemen geldt een uitzondering.
Wat betekent dit voor u als woningeigenaar?
Belangrijk om te weten: de Europese doelen voor de woningvoorraad gelden op landelijk niveau. Er komen op basis hiervan geen renovatieverplichtingen voor individuele woningeigenaren. U hoeft uw woning dus niet gedwongen naar een bepaald label te brengen. Wel stuurt de richtlijn het beleid, de normen voor nieuwbouw en de subsidies. Zo verklaart de EPBD mede waarom de nadruk sterk ligt op het verbeteren van slecht presterende woningen en op aardgasvrije alternatieven. Wilt u weten hoe u stap voor stap naar een beter label werkt, lees dan ons artikel over de energieprestatie van EPC naar BENG.
Wat betekent dit voor nieuwbouw en bedrijfspanden?
Voor nieuwbouw beweegt de norm richting het zero-emissiegebouw, strenger dan de huidige eisen. Hoe dat precies in de Nederlandse regels wordt vertaald, wordt de komende jaren uitgewerkt. Voor bedrijfspanden is de aandacht voor de slechtst presterende utiliteitsgebouwen relevant. Naast de bestaande label C-plicht voor kantoren kan Europese regelgeving op termijn tot verdere eisen leiden. Voor de huidige stand van de kantorenregels, zie ons artikel over de uitzonderingen op de energielabel C-plicht voor kantoren.
Wat ligt nog niet vast?
De richtlijn geeft de doelen en de kaders, maar de exacte Nederlandse uitwerking, de precieze data en de manier van handhaving worden nog vastgelegd in nationale regelgeving. Wij noemen daarom bewust geen details die nog niet definitief zijn. Houd voor de actuele stand de officiele bronnen aan.
Bron: herziene Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD), en de toelichting van de Rijksoverheid en RVO. Controleer altijd de actuele stand van de Nederlandse uitwerking, data en verplichtingen kunnen wijzigen. Laatst gecontroleerd: september 2026.
Aan de slag met uw energielabel
De Europese koers is duidelijk: energiezuiniger en aardgasvrij. Een actueel energielabel voor uw woning laat zien waar u staat, en een verduurzamingsadvies voor woningen laat zien welke stappen voor u het meeste opleveren. De adviseurs van Encert helpen u in heel Nederland verder. Neem contact met ons op voor een vrijblijvende offerte of advies op maat.
Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.
Subsidiecheck op postcode. Naast de landelijke regelingen hebben veel gemeenten een eigen isolatiesubsidie. Via de subsidiecheck ziet u binnen een paar seconden wat er in uw gemeente loopt.