Sinds 1 januari 2023 geldt voor kantoren de zogeheten label C-plicht. Een kantoorgebouw moet dan minimaal energielabel C hebben, anders mag het in principe niet meer als kantoor worden gebruikt. Toch valt niet elk kantoor onder deze verplichting. De wet kent een aantal duidelijke uitzonderingen. In dit artikel zetten we op een rij wanneer de label C-plicht niet geldt, zodat u weet waar u als eigenaar of huurder van een bedrijfspand aan toe bent.

Wat houdt de label C-plicht ook alweer in?

De regel is simpel samengevat: een kantoorgebouw moet sinds 1 januari 2023 minimaal energielabel C hebben. In de praktijk betekent dit een primair fossiel energiegebruik van maximaal 225 kWh per vierkante meter per jaar, berekend volgens de rekenmethode NTA 8800. Voldoet uw pand niet aan die eis, dan mag het formeel niet meer als kantoor in gebruik zijn en kan de gemeente of de omgevingsdienst handhaven. Sinds de invoering van de Omgevingswet staan deze regels in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).

Wilt u eerst de hoofdregel en de stand van zaken rond handhaving nalezen, kijk dan bij onze uitleg over de energielabel C-verplichting voor kantoren. Wat u riskeert als u niets doet, leest u in ons artikel over de boete bij een ontbrekend energielabel voor een bedrijfspand. Hieronder gaan we in op de gevallen waarin de plicht juist niet geldt.

Uitzondering 1: kantoren kleiner dan 100 vierkante meter

De bekendste uitzondering is die voor kleine kantoren. De label C-plicht geldt niet als de gebruiksoppervlakte aan kantoor- en nevenfuncties in het gebouw kleiner is dan 100 vierkante meter. Denk aan een klein kantoor aan huis of een compacte praktijkruimte. Let op dat het gaat om de oppervlakte van het kantoor plus de bijbehorende nevenfuncties, zoals een archief, een pantry of een gang die bij het kantoor hoort. Zit u rond die grens van 100 vierkante meter, laat dan goed vaststellen hoe de oppervlakte precies wordt gerekend.

Uitzondering 2: het kantoor is een nevenfunctie in het gebouw

Een tweede uitzondering geldt wanneer de kantoorfunctie maar een klein deel van het gebouw beslaat. Is de kantoorruimte minder dan de helft van de totale gebruiksoppervlakte aan gebruiksfuncties van het gebouw, dan valt het pand niet onder de label C-plicht. Dit speelt bijvoorbeeld bij een bedrijfshal met een klein kantoorgedeelte, of bij een winkel met een kantoortje op de eerste verdieping. Het kantoor is dan een ondergeschikte functie en de verplichting geldt niet voor het geheel.

Uitzondering 3: monumenten

Monumenten zijn vrijgesteld van de label C-plicht. Het gaat om rijksmonumenten zoals bedoeld in de Erfgoedwet en om panden die zijn aangewezen als provinciaal of gemeentelijk monument. De reden is dat verduurzamingsmaatregelen bij een monument vaak botsen met de eisen om de monumentale waarden te beschermen. Wel is het goed om te weten dat een vrijstelling van de C-plicht niet hetzelfde is als een vrijstelling van alle labelverplichtingen. Bij verkoop of verhuur kan voor een monument namelijk wel degelijk een energielabel nodig zijn. Die twee zaken staan los van elkaar.

Uitzondering 4: panden die op korte termijn verdwijnen of niet verwarmd worden

De plicht geldt ook niet voor kantoren die op korte termijn niet meer als zodanig in gebruik zijn. Het gaat dan om gebouwen die binnen afzienbare tijd, in de regel binnen twee jaar, worden gesloopt, ingrijpend getransformeerd of onteigend. Het zou immers weinig zin hebben om nog fors te investeren in een pand dat op het punt staat te verdwijnen of een heel andere bestemming krijgt. Daarnaast vallen ruimten die niet bestemd zijn om voor mensen te worden verwarmd of gekoeld buiten de verplichting, omdat het energielabel dan niet zinvol is.

Uitzondering 5: maatregelen met een terugverdientijd van meer dan tien jaar

De laatste uitzondering is genuanceerder dan de andere. Als de maatregelen die nodig zijn om label C te halen een terugverdientijd hebben van meer dan tien jaar, hoeft u niet alles te doen wat nodig zou zijn om C te bereiken. U bent dan alleen verplicht de maatregelen te nemen die zich binnen tien jaar terugverdienen. Het kan dus zijn dat uw pand na die maatregelen nog geen label C heeft, maar toch aan de regels voldoet. Dit is maatwerk. De terugverdientijd hangt af van de energieprijzen, de bouwkundige situatie en de kosten van de maatregelen. Laat dit daarom altijd zorgvuldig berekenen voordat u zich op deze uitzondering beroept.

Twijfelt u of uw kantoor onder een uitzondering valt?

De uitzonderingen klinken helder, maar de praktijk is vaak lastiger. Of een pand kleiner is dan 100 vierkante meter, of de kantoorfunctie een nevenfunctie is en of een terugverdientijd langer dan tien jaar is, hangt sterk af van de precieze situatie en de manier waarop de oppervlakten en kosten worden berekend. Ook kan de uitleg per gemeente of omgevingsdienst iets verschillen, omdat zij verantwoordelijk zijn voor de handhaving. Baseer een beslissing om niets te doen daarom niet op een aanname, maar op een goede onderbouwing. Bij twijfel is het verstandig om dit door een deskundige te laten vaststellen. De meest actuele regels vindt u bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Wilt u zeker weten waar uw kantoor staat? Begin met het vaststellen van het huidige label via onze dienst voor energielabels voor bedrijfspanden. Wilt u vervolgens een concreet plan met maatregelen, kosten en terugverdientijden, dan is een verduurzamingsadvies voor bedrijfspanden de logische volgende stap. Zo weet u of u onder een uitzondering valt of dat actie nodig is.

Vragen over de label C-plicht of over uw specifieke pand? Neem vrijblijvend contact met ons op. Onze adviseurs denken graag met u mee.

Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.