Een wellnesscentrum, sauna of spa verbruikt veel energie. Warm tapwater, verwarmde ruimtes, een zwembad op temperatuur, sauna’s en een stevige ventilatie en koeling zorgen samen voor een fors verbruik. Dat maakt de energievraag rondom dit type pand net even anders dan bij een gemiddeld bedrijfspand. Heeft een wellnesscentrum een energielabel nodig? Geldt de energielabel C-plicht? En misschien nog belangrijker: welke energieregels raken u wel? Hieronder zetten we op een rij wat er in 2026 geldt, zodat u weet waar u aan toe bent.
Heeft een wellnesscentrum een energielabel nodig?
Ja, op een aantal momenten. Een geldig energielabel is verplicht bij de verkoop van het pand, bij een nieuwe verhuur en bij de oplevering van nieuwbouw. Dat volgt uit de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD), die in Nederland is vertaald naar nationale regels. Het label laat in een klasse van A tot en met G zien hoe energiezuinig het gebouw is en is tien jaar geldig. Ontbreekt een verplicht label op zo’n transactiemoment, dan kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. De exacte boetebedragen kunnen wijzigen, dus controleer die bij de ILT als dat voor u speelt. Een label voor uw wellnesscentrum regelt u via onze pagina over energielabels voor bedrijfspanden.
Geldt de energielabel C-plicht voor een wellnesscentrum?
Voor de meeste wellnesscentra niet. De energielabel C-plicht die sinds 1 januari 2023 geldt, is namelijk gekoppeld aan de kantoorfunctie. Een wellnesscentrum, sauna of spa heeft doorgaans een bijeenkomst-, sport- of gezondheidszorgfunctie en valt daarmee niet onder de C-plicht. Er is een uitzondering: zit er in uw pand een zelfstandige kantoorruimte die minstens de helft van de gebruiksoppervlakte beslaat en groter is dan 100 vierkante meter, dan geldt de C-plicht voor dat kantoordeel. Bij een wellnesscentrum speelt dat zelden, maar twijfelt u, controleer uw situatie dan bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of bij uw omgevingsdienst. Meer achtergrond leest u in ons artikel over de energielabel C-verplichting voor kantoren.
De energiebesparingsplicht: hier zit vaak uw grootste verplichting
Juist door het hoge verbruik is voor een wellnesscentrum de energiebesparingsplicht meestal belangrijker dan het label. Verbruikt u op een locatie meer dan 50.000 kWh elektriciteit of meer dan 25.000 kubieke meter gas per jaar, dan bent u verplicht alle energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Veel wellnesscentra zitten met hun zwembad, sauna’s en warmwatervraag ruim boven die drempels. Daarnaast geldt een informatieplicht: u meldt periodiek welke maatregelen u heeft genomen. Voor verschillende branches, waaronder sport en recreatie, bestaat een Erkende Maatregelenlijst (EML) met maatregelen die zich doorgaans snel terugverdienen. Deze plicht staat los van het energielabel, dus u kunt er ook mee te maken hebben zonder dat een label verplicht is. De precieze verbruiksgrenzen, de inhoud van de lijst en de meldtermijnen kunnen wijzigen, dus ga uit van de actuele stand bij RVO of uw omgevingsdienst. Meer hierover leest u in ons artikel over de energiebesparingsplicht en informatieplicht.
Waarom een wellnesscentrum energetisch bijzonder is
Bij een gemiddeld bedrijfspand bepaalt vooral de gebouwschil het energiegebruik. Bij een wellnesscentrum ligt het zwaartepunt bij de installaties en de warmtevraag. Er gaat veel energie naar het op temperatuur houden van zwembadwater, naar sauna’s en stoombaden, en naar warm tapwater voor douches. De hoge luchtvochtigheid vraagt bovendien om een stevige ventilatie en ontvochtiging, en de warme ruimtes vragen soms om extra koeling elders in het pand. Deze installaties wegen bij de opname zwaar mee, want ze bepalen voor een groot deel of uw pand een gunstige of ongunstige labelklasse krijgt.
Hoe wordt het energielabel bepaald?
Het energielabel wordt berekend met de NTA 8800, de landelijke rekenmethode die voor alle gebouwen geldt. Voor een wellnesscentrum is vrijwel altijd een detailopname nodig. De adviseur neemt het gebouw ter plaatse op en kijkt naar de isolatie, de beglazing, de verwarming, het warm tapwater, de koeling, de ventilatie, de verlichting en de specifieke installaties zoals de zwembad- en saunatechniek. Bewijsstukken helpen om het label accuraat en zo gunstig mogelijk vast te stellen. Denk aan bouwtekeningen, gegevens over isolatiewaarden en specificaties van de installaties. Hoe meer onderbouwing beschikbaar is, hoe minder de adviseur hoeft terug te vallen op ongunstige standaardaannames.
Verduurzamen van een wellnesscentrum
Omdat het verbruik hoog is, is de winst van verduurzamen dat vaak ook. De grootste stappen zitten meestal in de warmtevraag en de installaties. Denk aan warmteterugwinning op de ventilatie en op het zwembadwater, een warmtepomp voor verwarming en warm tapwater, een goede afdekking en isolatie van het zwembad, vocht- of CO2-gestuurde ventilatie, ledverlichting en isolatie van de gebouwschil. Zonnepanelen kunnen het hoge stroomverbruik deels opvangen. Welke maatregelen bij uw pand het meeste effect hebben, wat ze kosten en in welke volgorde u ze het beste uitvoert, brengt een verduurzamingsadvies voor uw specifieke situatie in kaart. Zo verlaagt u niet alleen uw energiekosten en verbetert u uw label, maar voldoet u ook makkelijker aan de energiebesparingsplicht.
Zo pakt u het aan
Begin met de vraag of uw pand een geldig energielabel heeft en welke klasse dat is. Bepaal vervolgens of de energiebesparingsplicht en de informatieplicht op u van toepassing zijn, want daar zit voor een wellnesscentrum vaak de kern. Voldoet u nog niet of wilt u uw verbruik omlaag brengen, dan is een gericht verduurzamingsplan de logische volgende stap.
Wij nemen wellnesscentra, sauna’s, spa’s en andere bedrijfspanden in heel Nederland op en stellen een erkend energielabel op, geregistreerd bij EP-Online. Neem vrijblijvend contact met ons op voor een prijsopgave of om uw situatie te bespreken.
Laatst gecontroleerd: september 2026. De genoemde eisen, drempels en bedragen kunnen wijzigen. Controleer de actuele verplichtingen voor uw pand bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of bij uw omgevingsdienst.
Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.