Runt of verhuurt u een pand voor kinderopvang? Van een kinderdagverblijf en een peuterspeelzaal tot buitenschoolse opvang: op enig moment komt de vraag langs of dit gebouw een energielabel nodig heeft, en zo ja wanneer. In dit artikel leest u hoe de labelplicht voor een kinderopvang in 2026 werkt, waarom de label C-plicht hier niet geldt, hoe het label wordt berekend en waar u op moet letten bij verduurzaming met subsidie.

Heeft een kinderopvang een energielabel nodig?

Een gebouw voor kinderopvang valt onder de utiliteitsbouw. In het bouwbesluit, sinds 2024 opgegaan in het Besluit bouwwerken leefomgeving, heeft zo’n pand meestal een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang. Voor utiliteitsgebouwen geldt een energielabelplicht op een aantal vaste momenten: bij verkoop, bij het aangaan, verlengen of vernieuwen van een huurcontract en bij oplevering van nieuwbouw of een ingrijpende renovatie. Verkoopt of verhuurt u dus een pand waarin kinderopvang zit, dan hoort daar een geldig energielabel bij.

Het label wordt berekend volgens de NTA 8800, dezelfde rekenmethode die ook voor woningen wordt gebruikt, en geregistreerd in de landelijke database EP-online van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Een energielabel voor utiliteit mag alleen worden opgesteld door een gecertificeerd energieadviseur na een opname op locatie. Daarna is het label tien jaar geldig. Huurt u zelf een ruimte voor uw opvang, let dan op: de labelplicht ligt bij de eigenaar of verhuurder van het pand, niet bij u als huurder.

De label C-plicht geldt niet voor een kinderopvang

Een veelgehoord misverstand: de verplichting om minimaal energielabel C te hebben, geldt niet voor een kinderopvang. Die label C-plicht bestaat sinds 1 januari 2023 en geldt uitsluitend voor kantoorgebouwen met een gebruiksoppervlakte van 100 vierkante meter of meer. Een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal heeft een bijeenkomstfunctie, geen kantoorfunctie, en valt hier dus niet onder. U bent voor dit pand niet verplicht om een bepaald labelniveau te halen.

Let wel op een nuance: heeft uw organisatie een zelfstandig kantoorgebouw in gebruik, bijvoorbeeld een apart hoofdkantoor waar de administratie zit, dan kan voor dat pand de label C-plicht wel gelden. Kantoorruimte die alleen ondersteunend is aan de opvang zelf, zoals een klein kantoortje binnen het kinderdagverblijf, telt niet als zelfstandig kantoorgebouw. Twijfelt u of een deel van uw vastgoed als kantoor meetelt, laat dit dan vooraf toetsen. Meer over de precieze grenzen leest u in ons artikel over de uitzonderingen op de energielabel C-plicht voor kantoren.

Wanneer geldt de labelplicht niet?

Ook de gewone labelplicht kent uitzonderingen. Een energielabel is onder meer niet verplicht voor:

  • gebouwen kleiner dan 50 vierkante meter;
  • rijksmonumenten en beschermde monumenten;
  • tijdelijke gebouwen die maximaal twee jaar worden gebruikt;
  • gebouwen die worden gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten;
  • bepaalde industrie- en agrarische gebouwen met een laag energiegebruik;
  • gebouwen die op korte termijn worden gesloopt.

Voor het overgrote deel van de opvanglocaties geldt de labelplicht dus gewoon zodra u verkoopt, verhuurt of oplevert. Zit uw kinderopvang in een groter multifunctioneel gebouw, samen met bijvoorbeeld een school, dan hangt het van de indeling en het gebruik af hoe het label wordt bepaald. Een gecertificeerd adviseur kan dit voor uw situatie uitzoeken.

Zo wordt het energielabel voor een kinderopvang berekend

Bij een opvanggebouw kijkt de adviseur naar de volledige energieprestatie van het pand. De uitkomst is een letter van A tot en met G, gekoppeld aan een getal in kWh per vierkante meter per jaar voor het primaire fossiele energiegebruik. Anders dan bij een gemiddelde woning wegen bij een kinderopvang de installaties vaak zwaar mee: denk aan ventilatie voor een gezond binnenklimaat, verwarming, warmwaterbereiding en verlichting. Ook de openingstijden en het gebruik van de ruimtes spelen een rol in de berekening.

Daardoor is de opname van een opvanggebouw meestal uitgebreider dan die van een woning. Goede bouwtekeningen, installatiegegevens en informatie over eerder uitgevoerde maatregelen helpen om het label scherp en correct te krijgen. De aanpak lijkt sterk op die voor andere maatschappelijke gebouwen, zoals we beschrijven in ons stuk over het energielabel voor een school of onderwijsgebouw.

Verduurzamen van een kinderopvang: de richting

Ook zonder wettelijke labelverplichting is verduurzaming vaak verstandig. De energierekening van een opvanglocatie is fors, en een lager verbruik betekent lagere vaste lasten en een comfortabeler binnenklimaat voor kinderen en medewerkers. Een logische volgorde is eerst de schil aanpakken, dus isolatie, glas en kier- en luchtdichtheid, en daarna de installaties verduurzamen, bijvoorbeeld met een warmtepomp, warmteterugwinning op de ventilatie of zonnepanelen. Goede ventilatie verdient bij kinderopvang extra aandacht, omdat een gezonde luchtkwaliteit hier zwaar telt.

Op Europees niveau is met de herziene richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD IV) afgesproken dat het energiegebruik van de utiliteitsbouw stapsgewijs omlaag moet. Hoe Nederland dit precies gaat invullen, met eventuele minimumnormen en tijdlijnen per gebouwtype, was medio 2026 nog niet volledig uitgewerkt. De exacte eisen staan dus nog niet vast, maar het is een aandachtspunt om in de gaten te houden. Een goed onderbouwd verduurzamingsadvies helpt u om nu al de juiste keuzes te maken en investeringen slim te faseren.

DUMAVA-subsidie en kinderopvang: let op de voorwaarden

Voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed bestaat de Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA). Voor 2026 zijn de belangrijkste kaders, gecontroleerd bij RVO in september 2026, als volgt:

  • de aanvraagronde 2026 is geopend op 1 juni 2026 en sluit op 16 oktober 2026 om 17.00 uur;
  • voor losse maatregelen bedraagt de subsidie 20 procent van de projectkosten, met een minimum van 2.500 euro en een maximum van 1,5 miljoen euro per aanvraag;
  • voor een integraal verduurzamingsproject is dit 30 procent, en onder voorwaarden tot 40 procent bij een hoge energieprestatie, met een minimum van 25.000 euro;
  • bij een integraal project voor een niet-monumentaal pand geldt als eis dat het energielabel na afloop minimaal drie stappen hoger is.

Belangrijk voor de kinderopvang: DUMAVA is bedoeld voor maatschappelijk vastgoed met een publieke functie, en de regeling werkt met een lijst van in aanmerking komende gebouwen en SBI-codes. Of uw opvanglocatie hieronder valt, hangt af van de functie en de organisatievorm van het pand. Een peuterspeelzaal of gesubsidieerde voorziening heeft vaak meer kans dan een puur commerciele kinderopvang. Dit is dus onzeker en verschilt per situatie: controleer altijd vooraf bij RVO of uw pand in aanmerking komt. Let er ook op dat DUMAVA met een vast budget werkt volgens het principe op is op, dus bedragen en voorwaarden kunnen wijzigen.

Zo pakt u het aan

Wilt u het energielabel en de verduurzaming van uw opvanglocatie goed regelen, dan is dit een verstandige volgorde. Breng eerst in kaart of er een labelplicht speelt en of er al een geldig label in EP-online staat. Laat vervolgens waar nodig een actueel energielabel opstellen door een gecertificeerd adviseur. Combineer die energielabelopname met een maatwerkadvies, zodat u meteen weet welke maatregelen het meeste effect hebben. Op basis daarvan bepaalt u de investeringsvolgorde en kijkt u of u de kosten met DUMAVA of een andere regeling kunt drukken.

Hulp nodig bij uw kinderopvang?

Encert stelt energielabels op voor woningen en bedrijfspanden en adviseert over verduurzaming en subsidies. Wilt u weten welke verplichtingen voor uw kinderdagverblijf of kinderopvang gelden, of wat de slimste route naar een beter label is? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met u mee over label, maatregelen en financiering.

Meer over dit onderwerp

Een energielabel, meetrapport of berekening nodig? Encert werkt vanuit Den Dolder in ruim 150 plaatsen. Bekijk ons werkgebied of bel 030 410 1070.

Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.