Bij verbouw van een bestaand gebouw gelden niet de nieuwbouweisen, maar meestal het rechtens verkregen niveau: de kwaliteit na de verbouwing mag niet lager zijn dan ervoor. Vervangt u een isolatielaag, dan gelden minimale Rc-waarden. Bij een ingrijpende renovatie, meer dan 25 procent van de bouwschil, gelden strengere eisen. BENG-eisen gelden bij verbouw niet.
Bijgewerkt op 23 oktober 2026
Wat is verbouw volgens het Bbl?
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) omschrijft verbouw als het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of vergroten van een bestaand bouwwerk (IPLO). Het gaat dus om werk aan wat er al staat. Voor verbouw geldt vaak het rechtens verkregen niveau als vereiste kwaliteit. In de praktijk betekent dat dat een onderdeel na de verbouwing meestal niet slechter mag zijn dan het ervoor was. Soms schrijft het Bbl een ander niveau voor, zoals hieronder bij isolatie. Hoe het Bbl het Bouwbesluit 2012 heeft vervangen, leest u in Bouwbesluit wordt Bbl.
Welke isolatie-eis geldt bij een gewone verbouwing?
Bij verbouw geldt voor de scheidingsconstructies in de thermische schil het rechtens verkregen niveau, met een ondergrens. De warmteweerstand (Rc) moet minimaal 1,4 m²K/W zijn voor verblijfsgebieden, toiletruimten en badruimten (artikel 5.20 lid 1 Bbl, volgens IPLO en RVO). Een klein oppervlak, maximaal 2 procent van de gebruiksoppervlakte, is uitgezonderd.
Voor de luchtdichtheid en voor de luchtvolumestroom, dus de ventilatiecapaciteit, geldt bij verbouw ook het rechtens verkregen niveau. Meer over ventilatie bij een bouwplan leest u in ventilatieberekening bij verbouwing.
Wat geldt als u een isolatielaag vervangt of vernieuwt?
Vervangt of vernieuwt u een isolerende laag, dan geldt een hogere eis (artikel 5.20 lid 2 Bbl). Is het rechtens verkregen niveau beter, dan blijft dat niveau gelden.
| Onderdeel | Eis na vervangen of vernieuwen |
|---|---|
| Vloer | Rc minimaal 2,6 m²K/W |
| Gevel | Rc minimaal 1,4 m²K/W |
| Dak | Rc minimaal 2,1 m²K/W |
| Raam, deur of kozijn | U-waarde maximaal 2,2 W/m²K |
Wat de Rc-waarde en U-waarde betekenen, leest u in Rc-waarde en U-waarde uitgelegd.
Wanneer is een renovatie ingrijpend?
Sommige eisen gelden alleen bij een ingrijpende renovatie. Daarvan is sprake als meer dan 25 procent van het oppervlak van de totale bouwschil wordt verbouwd. De bouwschil bestaat uit dak, gevel en vloer op de grond of op water. Het moet bovendien gaan om de integrale bouwschil, dus alle lagen van het onderdeel samen. Bij een gevel zijn dat binnenblad, spouwvulling en buitenblad. Na-isolatie van een spouwmuur of onder de dakpannen valt er bijvoorbeeld niet onder.
De oppervlakte wordt berekend volgens ISSO 75.1 (versie van 12 september 2013), vastgelegd in bijlage II van de Omgevingsregeling (IPLO, pagina gewijzigd op 3 augustus 2026).
Wat verandert er bij een ingrijpende renovatie?
- Voor de warmteweerstand van het te renoveren deel gelden de nieuwbouwwaarden (artikel 5.20 lid 4). Voor ramen, deuren en kozijnen blijft een U-waarde van maximaal 2,2 W/m²K gelden.
- Bij een ingrijpende renovatie, en ook bij het geheel vernieuwen van een verwarmingssysteem, moet een minimaal deel van de energie hernieuwbaar zijn (artikel 5.20 lid 5). IPLO geeft geen vast percentage: het volgt uit een formule in het artikel. Uitzonderingen gelden onder meer voor industriefuncties, voor aansluiting op een warmtenet binnen drie jaar en voor maatregelen met een terugverdientijd van meer dan tien jaar.
- Sinds 29 mei 2026 moet er na een ingrijpende renovatie een geldig energielabel zijn (Staatsblad 2026, 103). Hoe dat voor een woning werkt, leest u in nieuw energielabel na verbouwing.
Wanneer de eis voor hernieuwbare energie voor uw project precies ingaat, hangt af van de situatie. Controleer dat bij het bevoegd gezag of bij IPLO. Welke data voor bedrijfspanden nog volgen, staat in ons overzicht nieuwe regels voor bedrijfspanden van 2026 tot 2030.
Gelden de BENG-eisen bij verbouw?
Nee. IPLO schrijft dat bij verbouw de BENG-eisen niet gelden (artikel 5.20 lid 1 Bbl). BENG is de eis voor nieuwbouw. Bouwt u een nieuw gebouw, dan leest u in BENG-eisen nieuwbouw 2026 wat die eisen inhouden.
Wat geldt voor een dakkapel of bijbehorend bouwwerk?
Bij het geheel oprichten of vernieuwen van een dakkapel of een bijbehorend bouwwerk bij een woning gelden de Rc- en U-waarden voor nieuwbouw (artikel 5.20 lid 3). RVO noemt als waarden: vloer Rc 3,7, gevel Rc 4,7 en dak Rc 6,3 m²K/W, en voor ramen, deuren en kozijnen een U-waarde van maximaal 2,2 W/m²K.
Welke eisen gelden voor installaties bij verbouw?
Sinds 10 maart 2020 gelden systeemeisen als u een nieuw technisch bouwsysteem installeert, of als u de opwekker, de ventilatie-eenheid, een derde van de afgiftelichamen of een derde van de inbouwarmaturen vervangt of verbetert (RVO). Voor gebouwen zonder woonfunctie speelt daarnaast soms de verplichting voor gebouwautomatisering, zie de GACS-verplichting.
Welke berekeningen heeft u bij een verbouwing nodig?
Welke berekeningen uw gemeente vraagt, hangt af van het bouwplan en de vergunning. Het omgevingsloket of de gemeente geeft dat aan. Encert maakt bouwbesluitberekeningen voor nieuwbouw en verbouw, voor woningen en utiliteit: een daglichtberekening per verblijfsruimte, een ventilatieberekening (capaciteit en spuiventilatie), een MPG-berekening, een BENG-berekening voor nieuwbouw en waar vereist een TOjuli-toets tegen oververhitting. Meer over daglicht leest u in daglichtberekening: wanneer is die verplicht.
U levert plattegronden, gevels, doorsneden en de uitgangspunten voor de installaties aan. Daarna volgt een offerte met vaste prijs en levertermijn. Encert reageert met een offerte binnen 1 werkdag en levert doorgaans in 5 tot 10 werkdagen na ontvangst van complete stukken. De prijzen zijn op aanvraag en excl. btw, afhankelijk van het ontwerp en de aangeleverde stukken. Zie bouwbesluitberekeningen.
Veelgestelde vragen over energie-eisen bij verbouw
Gelden bij verbouw de nieuwbouweisen?
Meestal niet. Bij verbouw geldt vaak het rechtens verkregen niveau. Nieuwbouwwaarden voor de Rc gelden bij het geheel oprichten of vernieuwen van een dakkapel of bijbehorend bouwwerk en bij een ingrijpende renovatie voor het te renoveren deel.
Wanneer is een verbouwing een ingrijpende renovatie?
Als meer dan 25 procent van het oppervlak van de totale bouwschil wordt verbouwd, en het gaat om de integrale bouwschil. Na-isolatie van een spouwmuur of onder de dakpannen valt er niet onder.
Moet ik na een verbouwing een nieuw energielabel laten maken?
Na een ingrijpende renovatie moet er sinds 29 mei 2026 een geldig energielabel zijn. Voor andere verbouwingen verschilt het per situatie. Lees ook nieuw energielabel na verbouwing.
Wat kost een berekening bij verbouw?
Encert noemt op de dienstpagina geen vaste bedragen: de prijs is op aanvraag, excl. btw, en hangt af van het ontwerp en de aangeleverde stukken. U krijgt vooraf een vaste prijs.
Uw volgende stap
Weet u niet zeker welke berekeningen uw verbouwplan vraagt? Stuur de tekeningen mee met uw aanvraag voor bouwbesluitberekeningen, of bel 030 410 1070 (maandag tot en met vrijdag, 09:00 tot 17:00 uur).
Bronnen
IPLO, Verbouw (laatst gewijzigd 24 december 2025): iplo.nl. IPLO, Energiezuinigheid bij verbouw (laatst gewijzigd 20 oktober 2026): iplo.nl. IPLO, Ingrijpende renovatie (laatst gewijzigd 3 augustus 2026): iplo.nl. RVO, Energieprestatie-eisen bij verbouw en renovatie (gecontroleerd op 4 maart 2026): rvo.nl. Staatsblad 2026, 103: officielebekendmakingen.nl. Alle bronnen geraadpleegd op 23 oktober 2026. Encert: /bouwbesluitberekeningen/.
Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.