Bijgewerkt op 20 oktober 2026

Vanaf 1 januari 2028 moeten bestaande overheidsgebouwen groter dan 2.000 m² zonne-energie opwekken, en geldt bij vergunningplichtig verbouwen van utiliteit boven 500 m² een minimumeis voor hernieuwbare energie. De grens voor overheidsgebouwen zakt daarna in stappen naar 250 m². De Nederlandse uitwerking in het Bbl is op onderdelen nog niet definitief.

Dit artikel is bedoeld voor gemeenten, provincies, schoolbesturen, zorginstellingen en eigenaren van bedrijfspanden die een verbouwing overwegen. De regels komen uit de herziene Europese gebouwenrichtlijn (EPBD IV) en worden in Nederland vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De bronnen zijn gecontroleerd op 20 oktober 2026.

Waar komt de zonne-energieplicht vandaan?

Artikel 10 van de richtlijn schrijft voor dat lidstaten zonne-energie op gebouwen verplicht stellen, in stappen en afhankelijk van type en grootte. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) wil Nederland dit regelen in het Bbl, waarschijnlijk in een nieuw artikel 3.86a. Dat is nog niet definitief uitgewerkt. De richtlijn geldt niet rechtstreeks voor gebouweigenaren: pas als het Bbl is aangepast, weet u waar u aan toe bent.

Welke data en drempels noemt IPLO?

De onderstaande data gelden voor de bruikbare vloeroppervlakte, volgens de toelichting van IPLO (laatst gewijzigd op 20 augustus 2026).

  • 1 januari 2027: nieuwe overheidsgebouwen en nieuwe niet-woongebouwen boven 250 m².
  • 1 januari 2028: bestaande overheidsgebouwen boven 2.000 m².
  • 1 januari 2029: bestaande overheidsgebouwen boven 750 m².
  • 1 januari 2030: alle nieuwe woongebouwen en nieuwe overdekte parkeergelegenheden naast gebouwen.
  • 1 januari 2031: bestaande overheidsgebouwen boven 250 m².

Een eerder nieuwsbericht van Omgevingsweb (december 2025) noemt voor de laatste stap 2030 in plaats van 2031. Controleer de definitieve tekst van het Bbl voordat u een planning vastlegt.

Geldt dit ook voor bestaande bedrijfspanden?

Niet zomaar. Er is geen algemene plicht om zonnepanelen op elk bestaand bedrijfspand te leggen. Wel noemt Omgevingsweb (30 juni 2026) een minimumeis voor hernieuwbare energie bij vergunningplichtig verbouwen van bouwwerken groter dan 500 m², met ingang van 1 januari 2028. Verbouwt u dus een kantoor, school of bedrijfshal van meer dan 500 m² waarvoor u een omgevingsvergunning nodig heeft, houd dan rekening met een opwekeis.

In de consultatie van juli 2025 stond dat uitzonderingen mogelijk zijn als een installatie technisch niet geschikt of economisch niet haalbaar is, en dat andere oplossingen met dezelfde opbrengst, zoals gevelpanelen, kunnen gelden. Of dat zo in het Bbl komt, is niet bevestigd.

Wat betekent dit voor een gemeente of andere overheid?

Heeft uw organisatie gebouwen groter dan 2.000 m², dan loopt de eerste deadline op 1 januari 2028, over ruim een jaar. Gemeentehuizen, scholen, sporthallen en buurthuizen vallen in veel gevallen binnen de drempel. Met het label per gebouw, de staat van het dak en de netaansluiting weet u welke gebouwen als eerste aan de beurt zijn. Overheidsgebouwen hebben bovendien altijd een geldig energielabel nodig.

Wat is nog onzeker?

  • De ingangsdatum van de laatste stap (2030 of 2031).
  • De vereiste opbrengst per m². In de consultatie van juli 2025 werd 10 kWh per m² per jaar genoemd voor overheidsgebouwen. Dit is niet bevestigd in een definitieve tekst.
  • De uitzonderingen en de gelijkwaardigheidsregeling.
  • Of de plicht bij verbouw van utiliteit precies zo in het Bbl komt als nu aangekondigd.

Hoe bereidt u zich voor zonder te wachten?

  1. Breng per gebouw het dakoppervlak, de staat van het dak en de oriëntatie in kaart.
  2. Laat controleren of het dak het extra gewicht aan kan. Zie ons artikel over wanneer een constructieberekening nodig is.
  3. Vraag uw netbeheerder naar de beschikbare capaciteit. Door netcongestie kan een aansluiting langer duren dan u verwacht.
  4. Combineer dakvervanging en panelen. Een dak dat toch aan vervanging toe is, is het logische moment. Een meerjarenonderhoudsplan laat zien wanneer dat is.
  5. Lees ook ons artikel over zonnepanelen op uw bedrijfsdak.

Wat kan Encert voor u doen?

Encert is een onafhankelijk BRL9500-gecertificeerd bureau en verkoopt geen zonnepanelen of installaties. Wat wij u bieden, is de basis om te beslissen:

  • een verduurzamingsadvies voor uw gebouw met maatregelen op terugverdientijd, de investering en jaarlijkse besparing per maatregel: van 950 euro tot 2.250 euro exclusief btw tot 1.000 m², of van 700 euro tot 1.650 euro exclusief btw samen met een energielabel. Boven 1.000 m² of voor een portefeuille maken wij een offerte op maat;
  • een MJOP met NEN 2767 conditiemeting, zodat u dakvervanging en zonne-energie in één planning zet: vanaf 3.950 euro exclusief btw voor 16 jaar;
  • een energielabel voor uw bedrijfspand: van 450 euro tot 850 euro exclusief btw tot 1.000 m².

Veelgestelde vragen

Moet ik nu al zonnepanelen leggen?

Nee. De plicht is nog niet van kracht. Het Bbl moet eerst worden aangepast. Voor een overheidsgebouw van meer dan 2.000 m² is 1 januari 2028 de datum om in de planning mee te nemen.

Geldt de plicht ook voor een bedrijfspand dat ik niet verbouw?

Volgens de huidige informatie niet. Voor bestaande gebouwen richt de plicht zich op overheidsgebouwen en op vergunningplichtige verbouw. Controleer het Bbl zodra de definitieve tekst er is.

Welke subsidies zijn er?

RVO noemt voor overheden onder meer DUMAVA, de SDE++ en energieprestatiecontracten. Voorwaarden en bedragen wijzigen regelmatig, dus controleer ze bij RVO.

Uw volgende stap

Wilt u weten welke gebouwen uit uw portefeuille het eerst aan de beurt zijn en wat de dakplanning kost? Vraag een offerte aan. U krijgt binnen 1 werkdag een reactie.

Bronnen

  • IPLO, Toelichting per artikel EPBD IV, laatst gewijzigd 20 augustus 2026, gecontroleerd 20 oktober 2026: iplo.nl
  • Omgevingsweb, Wijzigingen Bbl per 1 juli 2026 en daarna, 30 juni 2026: omgevingsweb.nl
  • Omgevingsweb, Per 1 januari 2026 wijzigt het Bbl en 2026 brengt nog meer aanpassingen, 18 december 2025: omgevingsweb.nl
  • Solar Magazine, internetconsultatie Europese richtlijn met verplichting voor zonnepanelen, 23 juli 2025: solarmagazine.nl
  • RVO, Verduurzaming gebouwen voor overheden, gecontroleerd 5 februari 2026: rvo.nl

Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.

Subsidiecheck op postcode. Naast de landelijke regelingen hebben veel gemeenten een eigen isolatiesubsidie. Via de subsidiecheck ziet u binnen een paar seconden wat er in uw gemeente loopt.