Het nationaal renovatieplan voor gebouwen is geen verplichting voor uw bedrijfspand. Het is een plan van de overheid dat laat zien hoe Nederland in 2050 een emissievrije gebouwde omgeving bereikt, met tussendoelen voor 2030 en 2040. Het definitieve plan gaat uiterlijk eind december 2026 naar de Europese Commissie. U hoeft nu niets in te dienen.

Bijgewerkt op 4 november 2026

Wat is het nationaal renovatieplan?

Elke lidstaat moet volgens de herziene Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV) een nationaal renovatieplan opstellen. In Nederland heet dat plan het National Building Renovation Plan, afgekort NBRP. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt het op, volgens een Europees format.

Het plan beschrijft het pad naar 2050, met tussendoelen voor 2030 en 2040. Het gaat over hoeveel gebouwen nog verduurzaamd moeten worden, om welke gebouwtypen het gaat, welke maatregelen nodig zijn en hoe snel dat kan. Het plan moet elke vijf jaar worden bijgewerkt.

Wat zegt het concept over utiliteitsgebouwen?

In maart 2026 is een concept van het plan gepubliceerd. Reageren kon tot en met 1 mei 2026 via internetconsultatie. Voor de utiliteitsbouw noemt het concept deze uitgangspunten:

  • Nederland heeft ongeveer 1,2 miljoen utiliteitsgebouwen, waarvan ongeveer 330.000 onder de EPBD IV vallen.
  • Ongeveer 50 procent van de vloer- en raamoppervlakken moet nog worden nageïsoleerd.
  • Ongeveer 25 procent van de gevels moet nog worden nageïsoleerd.
  • Bij ongeveer 90 procent van de gebouwen moeten een of meer installaties worden vervangen.

Dit zijn cijfers uit een conceptplan, het definitieve plan kan afwijken. Welke gebouwen precies onder de EPBD IV vallen, staat niet in de samenvatting die wij raadpleegden. Neem dus niet automatisch aan dat uw pand erbij hoort. Dit artikel richt zich op bedrijfspanden en andere utiliteitsgebouwen.

Is het plan een verplichting voor mij als eigenaar?

Nee. De pagina van Volkshuisvesting Nederland over het plan bevat geen concrete verplichtingen voor eigenaren. Het plan laat zien welke richting de overheid kiest en welke instrumenten ze kan inzetten. Wat echt gaat gelden, wordt stap voor stap vastgelegd in regelgeving, onder meer in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling.

De eerste tranche is op 29 mei 2026 ingegaan, onder meer met meer informatie op het energielabel, het renovatiepaspoort en nieuwe regels voor zonne-energie, gebouwautomatisering en laadpalen. Voor utiliteitsgebouwen komen in latere tranches minimale energieprestatie-eisen voor de slechtst presterende gebouwen. Het bericht van 8 juni 2026 noemt een voorstel om uiterlijk 1 januari 2030 minimaal energielabel D te halen. De tijdlijn op dezelfde website noemt voor 2030 een minimale eis met label D en voor 2033 met label C. Omdat het een voorstel betreft, kunnen de definitieve eisen nog veranderen.

Een overzicht van alle data leest u in ons artikel EPBD IV in Nederland: tijdlijn voor gebouweigenaren en in alle data van 2026 tot 2030 voor bedrijfspanden en overheidsgebouwen.

Wat is het verschil met het renovatiepaspoort?

Het nationaal renovatieplan gaat over het land als geheel. Het renovatiepaspoort gaat over uw gebouw. Het paspoort is een stappenplan dat eigenaren moet helpen hun gebouw stap voor stap emissievrij te maken. In Nederland wordt het gekoppeld aan het bestaande maatwerkadvies van een energieprestatieadviseur en geregistreerd in de landelijke database met energielabels, schrijft de Rijksoverheid.

In de bronnen die wij raadpleegden staat geen verplichting om een renovatiepaspoort te laten opstellen. Of een adviseur het nu al kan opstellen, vraagt u vooraf aan de adviseur zelf.

Wat kunt u nu doen?

Wachten op het definitieve plan hoeft niet. Drie stappen zijn nu al zinvol, welke richting de regels ook kiezen.

  1. Controleer uw energielabel. Een label is maximaal 10 jaar geldig en verplicht bij verkoop en bij het afsluiten, verlengen of vernieuwen van een huurcontract (RVO). Een kantoor groter dan 100 m² moet sinds 2023 minimaal label C hebben. Bij Encert kost een energielabel voor een bedrijfspand tot 100 m² € 450 excl. btw (€ 544,50 incl. btw) en voor 101 tot 250 m² € 550 excl. btw (€ 665,50 incl. btw).
  2. Breng de staat van de installaties in kaart. Het concept gaat ervan uit dat bij ongeveer 90 procent van de gebouwen installaties moeten worden vervangen. Het helpt om te weten wat uw installaties nu doen en wanneer vervanging aan de orde is. Heeft u een verwarmings- of airconditioningsysteem boven 290 kW, dan geldt sinds 1 januari 2026 al de GACS-plicht (RVO). Een NEN 2767 conditiemeting geeft per bouwdeel een score voor de technische staat. Encert noemt conditiemeting en een meerjarenonderhoudsplan ook voor bedrijfspanden op de pagina vastgoedadvies, met een prijs op aanvraag.
  3. Laat een verduurzamingsadvies maken. Het verduurzamingsadvies voor een bedrijfspand levert een investeringsagenda met per maatregel de investering, de jaarlijkse besparing en de terugverdientijd, plus een subsidiecheck. Voor een bedrijfspand is de prijs een offerte op maat.

Wat is nog onzeker?

Het definitieve plan is nog niet gepubliceerd. De samenvatting van Volkshuisvesting Nederland noemt geen percentages voor woongebouwen of niet-woongebouwen, en welke maatregelen en instrumenten de overheid uiteindelijk kiest, is nog niet vastgesteld. Dat geldt ook voor de Nederlandse invulling van de minimale energieprestatie-eisen voor utiliteitsgebouwen. Controleer de actuele stand bij Volkshuisvesting Nederland voordat u investeringsbeslissingen neemt.

Veelgestelde vragen

Moet ik als eigenaar iets indienen bij het nationaal renovatieplan?

Nee. Het ministerie stelt het plan op en dient het in bij de Europese Commissie. Voor eigenaren bevat het plan geen concrete verplichtingen. Verplichtingen volgen uit regelgeving zoals het Bbl.

Wanneer is het nationaal renovatieplan klaar?

Het concept stond open voor reacties tot en met 1 mei 2026. De definitieve versie moet uiterlijk eind december 2026 bij de Europese Commissie worden ingediend. Daarna moet het plan elke vijf jaar worden bijgewerkt.

Hoeveel utiliteitsgebouwen betreft het?

Volgens het concept heeft Nederland ongeveer 1,2 miljoen utiliteitsgebouwen, waarvan ongeveer 330.000 onder de EPBD IV vallen. Het zijn cijfers uit een conceptplan en ze kunnen in het definitieve plan veranderen.

Wat is het verschil tussen het nationaal renovatieplan en het renovatiepaspoort?

Het nationaal renovatieplan is een plan voor het hele land en wordt door de overheid opgesteld. Het renovatiepaspoort is een stappenplan voor een afzonderlijk gebouw, gekoppeld aan het maatwerkadvies van een energieprestatieadviseur.

Uw volgende stap

Wilt u weten waar uw pand nu staat? Vraag een energielabel of een label C-check voor uw bedrijfspand aan. U krijgt binnen 1 werkdag een offerte en het label wordt opgesteld na een opname door een BRL9500-gecertificeerde adviseur. Wilt u ook een plan voor de komende jaren, vraag dan een offerte voor een verduurzamingsadvies aan.

Bronnen

  • Volkshuisvesting Nederland, Nationaal plan voor de renovatie van gebouwen (geraadpleegd 4 november 2026).
  • Volkshuisvesting Nederland, nieuwsbericht van 23 maart 2026, Reageer op het concept van het National Building Renovation Plan (geraadpleegd 4 november 2026).
  • Rijksoverheid, nieuwsbericht van 17 maart 2026, Nederland werkt verder aan uitvoering Europese richtlijn voor energiezuinige gebouwen (geraadpleegd 4 november 2026).
  • Volkshuisvesting Nederland, nieuwsbericht van 8 juni 2026, In stappen naar emissievrije gebouwen (geraadpleegd 4 november 2026).
  • Volkshuisvesting Nederland, Tijdlijn EPBD IV, pagina gewijzigd op 28 oktober 2026 (geraadpleegd 4 november 2026).
  • RVO, Energielabel utiliteitsgebouwen, pagina gecontroleerd op 28 oktober 2026, en GACS, pagina gecontroleerd op 19 oktober 2026 (geraadpleegd 4 november 2026).
  • NEN, Conditiemeting NEN 2767 (geraadpleegd 4 november 2026).
  • Encert, Prijzen (tarieven per 7 september 2026), Energielabel bedrijfspand, Verduurzamingsadvies en Vastgoedadvies (geraadpleegd 4 november 2026).

Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.

Subsidiecheck op postcode. Naast de landelijke regelingen hebben veel gemeenten een eigen isolatiesubsidie. Via de subsidiecheck ziet u binnen een paar seconden wat er in uw gemeente loopt.