U kunt uw woning nog zo goed isoleren, als er kieren en naden overblijven verdwijnt de warmte alsnog naar buiten. Kierdichting en luchtdichtheid zijn daarom een vast onderdeel van een goed doordacht verduurzamingsplan. In dit artikel leggen we uit wat luchtdichtheid precies is, hoe het meetelt in het energielabel en welke maatregelen echt verschil maken. Ook laten we zien waarom goede ventilatie hierbij onmisbaar blijft.

Wat zijn kierdichting en luchtdichtheid?

Luchtdichtheid zegt iets over hoeveel lucht er ongewenst door de schil van uw woning naar binnen en naar buiten stroomt. Denk aan de naden rond kozijnen, de aansluiting tussen de vloer en de gevel, een brievenbus, een zolderluik of de doorvoer van leidingen. Al die kleine openingen samen vormen een flinke bron van warmteverlies. Kierdichting is het geheel van maatregelen waarmee u die openingen afdicht, zodat de warme lucht binnen blijft en de koude lucht buiten.

Het verschil met isolatie is belangrijk. Isolatie remt de warmtestroom door een gesloten constructie, bijvoorbeeld door een spouwmuur of een dak. Kierdichting pakt juist de gaten en naden aan waar lucht letterlijk doorheen beweegt. De twee vullen elkaar aan: goede isolatie zonder aandacht voor kieren levert vaak minder op dan gehoopt.

Hoe telt luchtdichtheid mee in het energielabel?

Het energielabel wordt sinds 2021 berekend volgens de bepalingsmethode NTA 8800. In die berekening speelt luchtdoorlatendheid, ook wel infiltratie genoemd, een rol bij het energieverlies van de woning. Standaard rekent de adviseur met een forfaitaire, dat wil zeggen een vooraf vastgestelde, waarde die past bij het type en de ouderdom van de woning. Die aanname is meestal aan de voorzichtige kant.

Is uw woning aantoonbaar luchtdichter dan die standaardwaarde, dan kan een gemeten waarde uit een luchtdichtheidsmeting, ook bekend als een blowerdoortest, in de berekening worden gebruikt. Zo’n gemeten waarde kan het berekende energieverlies verlagen en daardoor het label positief beinvloeden. Hoe groot dat effect precies is, hangt af van de woning en de overige maatregelen, dus daar valt vooraf geen vast getal aan te hangen. Een energielabel voor uw woning laat u daarom het beste opnemen door een adviseur die de juiste invoergegevens kan onderbouwen.

Waar zitten de grootste kieren in een woning?

De meeste luchtlekken zitten op plekken waar twee bouwdelen elkaar raken of waar iets door de schil heen gaat. De bekendste zijn:

  • Naden rond ramen en deuren, en versleten tochtstrips.
  • De aansluiting tussen de begane grondvloer en de gevel.
  • Doorvoeren van leidingen, kabels en ventilatiekanalen.
  • Het zolderluik en de aansluiting van dakramen.
  • Rolluikkasten, brievenbussen en oude ventilatieroosters.
  • Kruipruimteluiken en de meterkast.

Vooral in woningen van voor de jaren negentig loopt dit op. Bij twijfel geeft een luchtdichtheidsmeting of een controle met een warmtebeeldcamera snel inzicht in de zwakke plekken.

Welke maatregelen verbeteren de luchtdichtheid?

Kierdichting hoeft niet duur te zijn. Een deel kunt u zelf doen, ander werk vraagt om een vakman. Veelvoorkomende maatregelen zijn:

  • Tochtstrips vervangen rond ramen en deuren.
  • Naden en kieren afkitten met een blijvend elastische kit.
  • Een tochtborstel of afdichting op de brievenbus en onderdeur.
  • Het zolderluik isoleren en voorzien van rubberen randen.
  • Leidingdoorvoeren luchtdicht afwerken met manchetten of purschuim.
  • Kierdichtingsband aanbrengen bij de aansluiting van dak en gevel tijdens een verbouwing.

Het meeste rendement haalt u wanneer kierdichting onderdeel is van een bredere aanpak, samen met isolatie en zuinige installaties. In welke volgorde u dat het beste doet, verschilt per woning. Een verduurzamingsadvies voor uw woning brengt de maatregelen, de kosten en het verwachte effect voor uw situatie op een rij.

Let op: ventilatie mag niet in de knel komen

Een luchtdichte woning is zuiniger, maar er is een keerzijde. Als u alle kieren dicht en niet zorgt voor bewuste ventilatie, blijft vocht in huis hangen. Dat vergroot de kans op schimmel, een slechtere luchtkwaliteit en gezondheidsklachten. De vuistregel luidt daarom: dicht de ongecontroleerde kieren, maar zorg tegelijk voor gecontroleerde ventilatie.

Dat kan met ventilatieroosters, mechanische afzuiging of, bij een grotere ingreep, een systeem met warmteterugwinning. Zo’n systeem voert vervuilde lucht af en gebruikt de warmte daarvan om de verse lucht voor te verwarmen. Bij een verbouwing kan een ventilatieberekening helpen om te bepalen welke capaciteit nodig is. Kort gezegd: goed dichten en goed ventileren horen bij elkaar.

Wat levert het op?

Betere luchtdichtheid levert op drie vlakken winst op. U bespaart op uw stookkosten omdat er minder warmte weglekt. U woont comfortabeler doordat tocht en koude voeten verdwijnen. En in combinatie met een onderbouwde opname kan het uw energielabel gunstig beinvloeden, wat weer meetelt bij verkoop, verhuur en de leenruimte voor een hypotheek. De precieze besparing hangt af van de staat van uw woning en de maatregelen die u neemt, dus laat u niet verrassen door algemene beloftes maar vraag om een berekening op maat.

Advies op maat van Encert

Wilt u weten waar in uw woning de warmte weglekt en welke maatregelen het meeste opleveren? De adviseurs van Encert brengen uw woning in kaart, onderbouwen de juiste invoer voor het energielabel en adviseren u over kierdichting, isolatie en ventilatie in samenhang. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek of een opname bij u thuis.

Meer over dit onderwerp

Een energielabel, meetrapport of berekening nodig? Encert werkt vanuit Den Dolder in ruim 150 plaatsen. Bekijk ons werkgebied of bel 030 410 1070.