Steeds meer woningen krijgen een airco. Zomers worden warmer en een koele slaapkamer is voor veel mensen geen luxe meer. Toch stellen huiseigenaren ons vaak dezelfde vraag: telt die airco eigenlijk mee voor mijn energielabel, en gaat mijn label erop achteruit? Het eerlijke antwoord is: het hangt ervan af. In dit artikel leggen we uit hoe koeling in de rekenmethode zit, welke airco’s wel en niet meetellen, en wanneer koelen uw label juist kan verbeteren.

Koeling telt mee in de NTA 8800

Sinds 2021 wordt het energielabel berekend met de NTA 8800. Die methode kijkt niet alleen naar verwarming, maar naar de totale energiebehoefte van uw woning over een heel jaar. Daarbij hoort ook koeling. De rekenmethode bepaalt hoeveel energie nodig is om de woning in de zomer op temperatuur te houden, en welke installatie die koeling levert. Koeling is dus een vast onderdeel van de berekening, ook als u zelf geen airco heeft. In dat geval rekent de methode met de aanname dat er niet actief gekoeld wordt.

Zodra u wel een vaste koelinstallatie heeft, verandert het plaatje. De adviseur legt dan vast dat er gekoeld wordt en met welke installatie. Het elektriciteitsverbruik dat daarbij hoort, telt mee in de uitkomst. Meer informatie over hoe zo’n berekening tot stand komt, vindt u op onze pagina over energielabels voor woningen.

Welke airco’s tellen wel mee en welke niet

Niet elke airco komt in de berekening terecht. In de praktijk maakt de energieadviseur onderscheid op basis van het type installatie en de vraag of die aantoonbaar en vast onderdeel van de woning is.

Meestal wel meegenomen: vaste split-units en multisplitsystemen, reversibele warmtepompen die zowel verwarmen als koelen, en centrale of gebouwgebonden koelsystemen. Deze installaties zijn permanent aangesloten en hebben een meetbaar effect op het jaarverbruik.

Meestal niet meegenomen: mobiele, verplaatsbare airco’s en losse units die alleen incidenteel worden gebruikt. Zulke apparaten worden vaak buiten de opname gelaten omdat ze geen structureel onderdeel van de woning zijn. Let op: dit is de gangbare lijn, maar de uiteindelijke beoordeling ligt bij de gecertificeerde adviseur en bij de beschikbare documentatie. De NTA 8800 wordt bovendien periodiek herzien, dus details kunnen in de toekomst veranderen.

Verslechtert een airco altijd uw label?

Nee, dat is te kort door de bocht. Een koelinstallatie die alleen koelt, voegt extra elektriciteitsverbruik toe aan de berekening. Dat kan het resultaat licht verslechteren. Hoe groot dat effect is, hangt af van het rendement van de installatie, de omvang van de woning en hoe goed de woning geisoleerd is. In een goed geisoleerde woning is de koelbehoefte lager, waardoor het effect vaak beperkt blijft.

Het is dus geen automatisme dat uw label een stap terugvalt. Bij een woning die net op de grens van twee labelklassen zit, kan een extra koelinstallatie net het verschil maken. Bij een woning die ruim in een klasse valt, merkt u er in de uitkomst vaak weinig van. Wie zeker wil weten wat de invloed is, kan dit vooraf laten doorrekenen in een verduurzamingsadvies.

Een reversibele warmtepomp: koelen en het label verbeteren

Er is een belangrijke uitzondering die vaak positief uitpakt. Een reversibele warmtepomp, ook wel lucht-lucht of lucht-water warmtepomp genoemd, kan zowel verwarmen als koelen. Als zo’n installatie een oude cv-ketel vervangt, verdwijnt het aardgasverbruik voor verwarming grotendeels uit de berekening. Dat weegt in de NTA 8800 doorgaans veel zwaarder dan het extra verbruik voor koeling.

Het gevolg: uw label kan er juist flink op vooruitgaan, terwijl u tegelijk comfortabel koelt in de zomer. De koelfunctie is dan eigenlijk een gratis extra bovenop de winst van het verwarmen zonder gas. Meer over dit effect leest u in ons artikel over de warmtepomp en uw energielabel.

Wat de energieadviseur nodig heeft

Wilt u dat uw koelinstallatie correct wordt meegenomen, dan helpt goede documentatie. De adviseur werkt met bewijsstukken, niet met aannames. Nuttig om klaar te leggen zijn: het merk en type van de installatie, de technische specificaties met rendementswaarden zoals SEER voor koelen en SCOP voor verwarmen, het nominale vermogen, en het installatie- of opleveringsrapport van een erkend installateur.

Ontbreken deze gegevens, dan kan de adviseur genoodzaakt zijn met forfaitaire, ongunstigere waarden te rekenen of de installatie buiten beschouwing te laten. Goede papieren zorgen dus voor een eerlijker en vaak gunstiger resultaat.

Airco in kantoren en bedrijfspanden

Bij kantoren en andere bedrijfspanden speelt koeling een nog grotere rol. Utiliteitsgebouwen hebben vaak een aanzienlijke koelvraag door interne warmtelast van mensen, verlichting en apparatuur. Een efficiente koelinstallatie kan daar juist bijdragen aan een beter label, terwijl een verouderd of overgedimensioneerd systeem het label omlaag trekt. Voor eigenaren van bedrijfspanden met een label C-verplichting of duurzaamheidsdoelen is de keuze van het koelsysteem daarom een strategische afweging, geen detail.

Praktisch advies voordat u een airco plaatst

Overweegt u een airco en wilt u uw label niet onnodig schaden? Kies dan waar mogelijk voor een reversibele warmtepomp in plaats van een koel-alleen unit, zeker als uw woning nog op gas verwarmt. Investeer eerst in isolatie en zonwering, want een koelere woning heeft minder koeling nodig. Bewaar alle technische documenten van de installatie, en laat bij twijfel vooraf doorrekenen wat het effect op uw label is. Zo voorkomt u verrassingen bij verkoop of verhuur.

Hulp nodig bij uw energielabel?

Twijfelt u wat een airco of warmtepomp doet met uw energielabel? De adviseurs van Encert rekenen het voor u door en denken mee over de slimste volgorde van verduurzamen. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend advies of een offerte op maat. Zo weet u zeker dat uw koeling correct wordt meegenomen en uw label klopt.

Meer over dit onderwerp

Een energielabel, meetrapport of berekening nodig? Encert werkt vanuit Den Dolder in ruim 150 plaatsen. Bekijk ons werkgebied of bel 030 410 1070.