Grote ondernemingen in Nederland zijn al jaren verplicht om regelmatig een energie-audit uit te voeren: de EED-auditplicht. Met de herziening van de Europese Energie-efficiëntierichtlijn verandert de basis van deze plicht ingrijpend. Niet langer bepalen het aantal medewerkers en de omzet of u auditplichtig bent, maar uw daadwerkelijke energieverbruik. In dit artikel leest u wat er verandert, welke drempels gaan gelden en hoe u zich voorbereidt. Belangrijk vooraf: de exacte datum waarop de nieuwe Nederlandse regels ingaan, stond medio 2026 nog niet definitief vast. De invoering wordt in de loop van 2026 verwacht. Tot die tijd kunnen de oude criteria nog van toepassing zijn.

Wat is de EED-auditplicht?

EED staat voor de Europese Energy Efficiency Directive, in het Nederlands de Energie-efficiëntierichtlijn. De auditplicht die daaruit voortvloeit, verplicht grote ondernemingen om periodiek in kaart te brengen hoeveel energie zij verbruiken en welke besparingsmaatregelen mogelijk en rendabel zijn. Het doel is om verborgen besparingskansen zichtbaar te maken en bedrijven te helpen hun verbruik structureel te verlagen.

De audit is meer dan een papieren verplichting. Een goede energie-audit legt de basis voor een concreet plan waarmee u energiekosten verlaagt en uw pand of processen verduurzaamt. Voor veel bedrijven is het het startpunt van een bredere aanpak.

Van bedrijfsgrootte naar energieverbruik

Tot nu toe gold de auditplicht voor grote ondernemingen: bedrijven met meer dan 250 medewerkers, of met een jaaromzet boven de 50 miljoen euro in combinatie met een balanstotaal boven de 43 miljoen euro. Met de herziene richtlijn verschuift de maatstaf naar het gemiddelde jaarlijkse energieverbruik. Twee grenzen zijn daarbij bepalend:

  • Verbruikt uw onderneming gemiddeld meer dan 10 terajoule (TJ) per jaar, dan valt u onder de energie-auditplicht.
  • Verbruikt uw onderneming gemiddeld meer dan 85 TJ per jaar, dan geldt een zwaardere eis: het invoeren van een energiemanagementsysteem.

Ter indicatie: 10 TJ komt grofweg overeen met ongeveer 2,8 miljoen kilowattuur elektriciteit of ruwweg 280.000 kubieke meter aardgas per jaar. Het gaat dus om substantiële verbruikers. Door de nieuwe grondslag kunnen ook bedrijven die qua omvang klein zijn, maar energie-intensief werken, voortaan onder de plicht vallen. Denk aan bepaalde productiebedrijven, datacenters, koel- en vrieshuizen of glastuinbouw.

Energie-audit bij 10 tot 85 TJ

Zit uw jaarverbruik tussen de 10 en 85 TJ, dan bent u auditplichtig. U laat dan een energie-audit uitvoeren en rapporteert de uitkomst. Bedrijven die al eerder auditplichtig waren, moeten in beginsel elke vier jaar een nieuwe audit indienen. Wordt uw onderneming door de nieuwe drempels voor het eerst auditplichtig, dan geldt doorgaans een termijn van ongeveer een jaar nadat de Nederlandse regeling in werking is getreden om de eerste audit rond te hebben. Houd er rekening mee dat deze termijnen samenhangen met de definitieve invoeringsdatum, die nog kan schuiven.

Energiemanagementsysteem bij meer dan 85 TJ

Verbruikt uw onderneming meer dan 85 TJ per jaar, dan volstaat een losse audit niet meer. U moet dan een energiemanagementsysteem invoeren, bijvoorbeeld volgens de norm ISO 50001. Zo’n systeem borgt dat u structureel en continu stuurt op energie-efficiëntie, in plaats van eens per vier jaar een momentopname te maken. Voor deze groep geldt naar verwachting 11 oktober 2027 als moment waarop het systeem aantoonbaar op orde moet zijn. Ook hier geldt: de precieze uitwerking hangt af van de Nederlandse implementatie.

Wat staat er in een energie-audit?

Een energie-audit geeft een volledig beeld van uw energiestromen en de kansen om te besparen. Een audit bevat doorgaans:

  • Een overzicht van het totale energieverbruik over gebouwen, installaties, processen en vervoer
  • Een gebruiksprofiel dat laat zien wanneer en waar de energie wordt verbruikt
  • Een lijst met kosteneffectieve maatregelen, inclusief investering, verwachte besparing en terugverdientijd
  • Een concreet actieplan om de maatregelen door te voeren

Juist dat actieplan maakt de audit waardevol. In plaats van alleen voldoen aan een verplichting, krijgt u een routekaart waarmee u gericht kunt investeren in de maatregelen met de kortste terugverdientijd.

Vrijstellingen en samenhang met andere verplichtingen

Heeft u al een gecertificeerd energie- of milieumanagementsysteem, zoals ISO 50001, de CO2-Prestatieladder of BREEAM-NL In-Use, dan kunt u onder voorwaarden vrijgesteld zijn van de losse auditplicht. Uw bestaande systeem vervult dan grotendeels dezelfde rol.

De EED-auditplicht staat bovendien niet op zichzelf. Veel bedrijven hebben daarnaast te maken met de energiebesparingsplicht en informatieplicht, die per vestiging geldt en verplicht tot het nemen van maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder. Ook de Erkende Maatregelenlijst speelt hierbij een rol. Het loont om deze verplichtingen in samenhang te bekijken, zodat u dubbel werk voorkomt en uw investeringen op elkaar afstemt.

Zo bereidt u zich voor

De eerste stap is helder krijgen of u onder de nieuwe drempels valt. Breng daarvoor uw totale jaarverbruik in kaart, over alle energiedragers en locaties samen. Weet u eenmaal in welke categorie u valt, dan kunt u tijdig een audit of een energiemanagementsysteem inplannen in plaats van op de deadline af te wachten. Een tijdige aanpak geeft bovendien ruimte om maatregelen te combineren met een verbetering van uw energielabel voor uw bedrijfspand.

Wilt u weten of uw onderneming auditplichtig wordt en hoe u dat het slimst aanpakt? De adviseurs van Encert helpen u met een verduurzamingsadvies voor bedrijven en een audit die verder gaat dan alleen de verplichting. Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over uw situatie.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie op basis van de op dit moment bekende plannen. De definitieve Nederlandse regels en data rond de herziene EED-auditplicht kunnen afwijken. Raadpleeg voor uw specifieke situatie de actuele informatie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) of een adviseur.

Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.