Bouwt u een nieuwe woning of gaat u ingrijpend verbouwen? Dan komt u vroeg of laat de term BENG tegen. BENG staat voor Bijna Energieneutrale Gebouwen en het is sinds 1 januari 2021 de norm waaraan de energieprestatie van nieuwbouw moet voldoen. Voor veel particulieren voelt een BENG-berekening als een black box vol techniek. In dit artikel leggen we in gewone taal uit wat een BENG-berekening is, wanneer u er als particulier mee te maken krijgt en hoe het proces verloopt.

Wat is een BENG-berekening?

Een BENG-berekening laat zien hoe energiezuinig een gebouw is en of het voldoet aan de wettelijke energieprestatie-eisen. De berekening wordt gemaakt met de rekenmethode NTA 8800, die kijkt naar de hele woning: de isolatie, de kierdichting, de ligging, de installaties voor verwarming en ventilatie en de opwekking van duurzame energie zoals zonnepanelen of een warmtepomp. Op basis daarvan rolt er een uitkomst uit die u afzet tegen de drie BENG-eisen.

Een BENG-berekening is een vast onderdeel van de aanvraag van een omgevingsvergunning voor nieuwbouw. Ze hoort bij de bredere set van bouwbesluitberekeningen die u bij de gemeente moet indienen. Zonder een kloppende BENG-berekening krijgt u geen vergunning.

De drie BENG-indicatoren op een rij

De energieprestatie wordt uitgedrukt in drie losse eisen. Een woning moet aan alle drie voldoen.

  • BENG 1, de energiebehoefte. Dit is de hoeveelheid energie die een woning nodig heeft voor verwarmen en koelen, uitgedrukt in kWh per vierkante meter per jaar. Deze eis draait vooral om de schil van de woning: goede isolatie en kierdichting. De exacte grenswaarde hangt af van de vorm van de woning, namelijk de verhouding tussen het verliesoppervlak en het gebruiksoppervlak. Voor veel grondgebonden woningen ligt de richtwaarde rond 55 kWh per vierkante meter per jaar, maar per woning kan dit verschillen.
  • BENG 2, het primair fossiel energiegebruik. Dit gaat over hoeveel fossiele energie de woning per saldo gebruikt. Voor grondgebonden woningen geldt maximaal 30 kWh per vierkante meter per jaar. Voor woongebouwen zoals appartementencomplexen ligt de eis hoger, rond 50 kWh per vierkante meter per jaar.
  • BENG 3, het aandeel hernieuwbare energie. Een minimaal deel van de gebruikte energie moet duurzaam worden opgewekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen of een warmtepomp. Voor de meeste woningen is de eis minimaal 40 procent.

Let op: de precieze eisen liggen vast in het Besluit bouwwerken leefomgeving en verschillen per woningtype. Ook wordt de rekenmethode NTA 8800 periodiek geactualiseerd. Controleer de actuele waarden daarom altijd bij een gecertificeerd adviseur of via RVO, zodat u met de juiste getallen rekent.

Wanneer heeft u als particulier met BENG te maken?

U krijgt met een BENG-berekening te maken in vooral twee situaties. De eerste is nieuwbouw: laat u een woning bouwen, dan is een BENG-berekening verplicht bij de vergunningaanvraag. De tweede is ingrijpende verbouwing of transformatie, bijvoorbeeld als u een pand grondig verbouwt tot woning. Ook dan kunnen energieprestatie-eisen van toepassing zijn.

Gaat het puur om verduurzaming van uw bestaande woning zonder vergunningplichtige nieuwbouw, dan heeft u meestal geen formele BENG-berekening nodig. Toch is het slim om dezelfde logica te volgen: eerst de schil verbeteren, dan de installaties, dan duurzaam opwekken. In ons verduurzamingsadvies voor woningen vertalen we die aanpak naar concrete, betaalbare stappen voor uw situatie.

Zo verloopt een BENG-berekening in de praktijk

Een BENG-berekening maakt u niet even zelf. Ze wordt opgesteld met gecertificeerde software volgens NTA 8800 en vraagt om nauwkeurige invoer. Globaal ziet het proces er zo uit:

  1. De adviseur verzamelt de bouwtekeningen, materiaalgegevens, isolatiewaarden en de gekozen installaties.
  2. Alle oppervlakken, isolatiewaarden en installatierendementen worden ingevoerd in de rekensoftware.
  3. De software berekent de drie BENG-indicatoren en toont of de woning voldoet.
  4. Voldoet het ontwerp nog niet, dan bekijkt de adviseur welke aanpassingen het meeste opleveren, bijvoorbeeld dikkere isolatie of extra zonnepanelen.
  5. De definitieve berekening gaat als onderdeel van de vergunningaanvraag naar de gemeente.

Omdat kleine keuzes in het ontwerp grote gevolgen kunnen hebben voor de uitkomst, loont het om de berekening vroeg in het bouwproces te laten maken. Zo voorkomt u dure aanpassingen achteraf.

BENG-berekening en energielabel: niet hetzelfde

Veel mensen halen BENG en het energielabel door elkaar. Ze hangen samen, maar zijn niet identiek. Een BENG-berekening hoort bij de bouw of verbouw van een woning en toont of het ontwerp aan de energieprestatie-eisen voldoet. Een energielabel geeft achteraf de energiezuinigheid van een bestaande woning weer, met een klasse van A tot en met G, en is nodig bij verkoop of verhuur. Beide worden berekend volgens NTA 8800, maar ze hebben een ander doel en een ander moment. Wilt u weten hoe het label werkt, lees dan onze uitleg over energielabels voor woningen.

Hulp nodig bij uw BENG-berekening?

Een BENG-berekening vraagt om kennis van de regels en om zorgvuldige invoer. Een foutje in de oppervlakken of installatiegegevens kan het verschil maken tussen wel of niet voldoen. Encert stelt uw BENG-berekening op volgens de actuele regels en denkt mee over de slimste route naar een energiezuinig ontwerp. Heeft u bouwplannen of een vergunningaanvraag in voorbereiding? Neem contact met ons op en we bespreken wat er in uw situatie nodig is.