Bij de verkoop of verhuur van een woning is een geldig energielabel verplicht. Toch komt het regelmatig voor dat een woning zonder label van eigenaar wisselt of wordt verhuurd. Wie dat doet, riskeert een boete van de Inspectie Leefomgeving en Transport, de ILT. In dit artikel leest u hoe de handhaving werkt, wat u kunt riskeren en hoe u een boete eenvoudig voorkomt. Waar bedragen kunnen wijzigen, benoemen we dat expliciet.

Wanneer is een energielabel verplicht?

Een energielabel is verplicht op drie momenten: bij verkoop, bij verhuur en bij oplevering van nieuwbouw. Op het moment dat u de woning aan de nieuwe eigenaar of huurder overdraagt, moet er een geldig, definitief energielabel zijn dat u aan de andere partij overhandigt. Het label is tien jaar geldig, dus in veel gevallen ligt er al een label uit een eerdere transactie of verduurzaming.

Daarnaast geldt sinds enkele jaren een advertentieplicht. Zet u uw woning te koop of te huur, dan moet de energieklasse in de advertentie staan. Makelaars en verhuurplatforms letten hier scherp op, maar de eindverantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar. Meer achtergrond over wat het label betekent en hoe u het aanvraagt, leest u op onze pagina over energielabels voor woningen.

Wie handhaaft en hoe werkt dat?

De ILT is de toezichthouder voor het energielabel bij verkoop en verhuur van gebouwen. De inspectie controleert steekproefsgewijs en naar aanleiding van signalen, bijvoorbeeld advertenties zonder energieklasse of transacties waarbij geen label is geregistreerd. Bij een geconstateerde overtreding kan de ILT eerst vragen om het label alsnog te regelen, en daarna een bestuurlijke boete opleggen als dat niet gebeurt.

Belangrijk om te weten: de verplichting geldt op het transactiemoment. Een label achteraf regelen neemt de overtreding op dat moment niet volledig weg. Het is dus verstandig om het label ruim voor de overdracht of de start van de verhuur te laten opstellen, zodat u niet in tijdnood komt.

Hoe hoog is de boete?

De hoogte van de boete hangt af van wie de overtreder is. Voor een particulier, dus een natuurlijk persoon die zijn eigen woning verkoopt of verhuurt, geldt een lager maximum dan voor een bedrijf. Sinds de verhoging van de boetebedragen in 2022 wordt voor particulieren doorgaans een maximum van 435 euro genoemd. Voor rechtspersonen, zoals een verhuurbedrijf of belegger, ligt het maximum fors hoger.

Let op: dit zijn maximumbedragen die in de loop van de tijd kunnen worden geindexeerd of aangepast. Wij kunnen de exact geldende bedragen voor 2026 niet met zekerheid bevestigen zonder de actuele publicatie van de ILT te raadplegen. Ga voor een concreet geval daarom altijd uit van de meest recente informatie van de ILT en van uw notaris. De strekking blijft hoe dan ook hetzelfde: een ontbrekend label kost geld en levert vertraging op, terwijl een label aanvragen relatief goedkoop is.

Wat riskeert u nog meer dan een boete?

De boete is vaak niet het grootste probleem. Bij verkoop kan het ontbreken van een label de overdracht bij de notaris vertragen of zelfs blokkeren, omdat het label onderdeel is van de leveringsstukken. Kopers en hun hypotheekadviseur vragen er nadrukkelijk naar. Bij verhuur speelt bovendien mee dat het energielabel sinds de Wet betaalbare huur meetelt in de puntentelling. Zonder correct label kunt u de maximale huurprijs niet goed onderbouwen, wat tot een lagere huur of een procedure bij de Huurcommissie kan leiden.

Ook reputatie en snelheid spelen mee. Een woning zonder energieklasse in de advertentie valt op in negatieve zin en kan kopers of huurders afschrikken. Een goed label daarentegen laat direct zien hoe zuinig de woning is en kan de waarde positief beinvloeden.

Zo voorkomt u een boete

Een boete voorkomen is eenvoudig. De belangrijkste stappen op een rij:

  • Controleer of er al een geldig label is. Dat kan via het openbare register EP-Online. Een label is tien jaar geldig vanaf de registratiedatum.
  • Is er geen label of is het verlopen? Vraag ruim op tijd een nieuw label aan, bij voorkeur enkele weken voor de verkoop of de start van de verhuur.
  • Vermeld de energieklasse in elke advertentie, zowel op funda of Pararius als op uw eigen kanalen.
  • Zorg dat het definitieve label bij de overdracht beschikbaar is voor de notaris en de koper, of bij verhuur voor de huurder.

Twijfelt u of uw woning nog een geldig label heeft, of wilt u het label combineren met een plan om te verduurzamen en zo een betere klasse te halen? Bekijk dan ook onze pagina over verduurzamingsadvies voor woningen. Zo pakt u het label en de verbetering van uw woning in een keer goed aan.

Kort samengevat

Bij verkoop en verhuur van een woning is een geldig energielabel verplicht, en de ILT handhaaft hierop. Voor particulieren wordt een boete tot 435 euro genoemd, voor bedrijven ligt dat hoger, al kunnen de exacte bedragen voor 2026 afwijken. Het grootste risico zit echter in vertraging bij de overdracht en in een zwakkere positie bij de huurprijs. Met een tijdig aangevraagd label voorkomt u dat allemaal.

Hulp nodig? Encert stelt snel en betrouwbaar energielabels op voor woningen, en denkt met u mee over de beste route. Neem gerust contact met ons op voor een label of een vrijblijvend advies.

Inhoud gecontroleerd en actueel in 2026.