Op 7 juli 2026 heeft de Eerste Kamer de Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting aangenomen, als hamerstuk, na een ruime meerderheid in de Tweede Kamer. Voor schoolbesturen verandert er iets wezenlijks: planmatig onderhoud wordt een wettelijke plicht. In dit artikel leest u wat de wet precies vraagt, van wie, en voor wanneer.
Wat de wet regelt
De wet legt de verantwoordelijkheid voor schoolgebouwen vast in twee verplichte plannen. Het schoolbestuur stelt een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) vast, de gemeente een integraal huisvestingsplan (IHP). Daarnaast wordt renovatie een gemeentelijke voorziening, vervalt het investeringsverbod voor het primair onderwijs en komt er een zorgplicht voor een gezond binnenklimaat.
Het MJOP: zestien jaar, eerste vier jaar in detail
Elk schoolbestuur moet een meerjarenonderhoudsplan vaststellen met een horizon van zestien jaar. De eerste vier jaar moeten gedetailleerd zijn uitgewerkt en gedekt door de beschikbare middelen. Het plan moet binnen een jaar na inwerkingtreding van de wet zijn vastgesteld. De verwachte inwerkingtreding is 1 januari 2027; het koninklijk besluit dat de datum definitief maakt is nog niet gepubliceerd. Reken dus op een deadline rond 1 januari 2028.
Een goed MJOP begint bij meten. De NEN 2767 conditiemeting geeft elk bouwdeel een objectieve score van 1 (uitstekend) tot 6 (zeer slecht) en is de feitelijke onderbouwing van de planning en de bedragen. Landelijk heeft slechts 41 procent van de schoolgebouwen ooit zo een meting gehad. Wie nog geen actuele meting heeft, kan geen onderbouwd plan maken.
Wat de gemeente wel en niet doet
Een hardnekkig misverstand: de gemeente gaat het MJOP niet controleren of goedkeuren. De wet geeft de gemeente daarvoor geen bevoegdheid. Het MJOP gaat ter kennisname naar de gemeenteraad en vormt de basis voor het op overeenstemming gericht overleg over huisvesting.
De gemeente krijgt wel een eigen plicht: binnen twee jaar na inwerkingtreding een integraal huisvestingsplan vaststellen, daarna elke vier jaar opnieuw, met een doorkijk van twaalf jaar. Dat IHP moet per schoolgebouw de bouwkundige staat, de oppervlakte, de duurzaamheid en de geraamde investering bevatten. Gemeenten hebben daarvoor actuele gegevens per gebouw nodig, en die komen in de praktijk uit dezelfde metingen als het MJOP van het bestuur.
Waarom de accountant meekijkt
Het MJOP is ook de onderbouwing van de voorziening groot onderhoud in de jaarrekening, volgens de componentenmethode uit RJ 212 en het Onderwijsaccountantsprotocol. De accountantscontrole over boekjaar 2026 loopt in het voorjaar van 2027. Een bestuur dat dan een actueel, gedetailleerd plan kan laten zien, voorkomt discussie over de voorziening.
De verduurzamingskans in hetzelfde bezoek
Slechts 8 procent van de schoolgebouwen heeft een energielabel, terwijl dat verplicht is bij verkoop, verhuur en ingrijpende renovatie. Wie toch al laat meten voor het MJOP, kan het energielabel en een maatwerkadvies voor verduurzaming in hetzelfde bezoek laten opstellen. Dat maatwerkadvies is bovendien de basis voor de DUMAVA-subsidie; de eerstvolgende ronde sluit op 16 oktober 2026. Zo wordt de wettelijke plicht meteen het startpunt van de verduurzamingsroutekaart.
Wat u nu kunt doen
Begin met inzicht: laat van een gebouw de conditie meten en stel vast hoe groot het gat is tussen wat er ligt en wat de wet vraagt. Encert begint met een gratis intakegesprek van drie kwartier, op school of online. We lopen uw gebouwen, de deadline van de wet en de subsidiekansen langs, en u ontvangt daarna een kort verslag met de drie grootste aandachtspunten. Meer weten? Kijk op onze pagina over onderwijshuisvesting of bel 030 410 1070.
Benieuwd wat dit financieel betekent? Lees wat een MJOP voor een school kost in 2026, inclusief vaste prijzen en de DUMAVA-subsidie.
